ازآنجاکه بسیاری از صادرکنندگان و تولیدکنندگان در کشورهای درحال‌توسعه، منابع محدود و دانش اندکی از بازارهای خارجی و اقتضائات آن دارند، اغلب نیاز زیادی به حمایت و راهنمایی مخصوصاً برای برداشتن اولین گام‌های خود در دنیای تجارت دارند. دفاتر بازرگانی یکی از بهترین ابزارها به‌منظور توسعه تجارت بین‌المللی و کمک به تولیدکنندگان و صادرکنندگان در راستای دسترسی به بازارهای جدید هستند.

دفاتر بازرگانی در کشورهای مختلف معمولاً وابسته به یک وزارتخانه، سازمان دولتی یا اتاق بازرگانی بوده و خدمات مختلفی را بسته به پتانسیل‌های خود و نیازهای بازار ارائه می‌دهند. بررسی تجربه کشورهای مختلف نشان می‌دهد که عموماً اطلاعات بازار، حمایت‌های مربوط به ورود به بازار، مشاوره، خدمات نمایشگاهی، یافتن شریک تجاری و تبلیغات در زمره این خدمات قرار می‌گیرند. بیشتر دفاتر بازرگانی در دنیا مرتبط با یک سازمان دولتی هستند، اما در برخی از کشورها نظیر آلمان و اتریش این دفاتر وابسته به اتاق‌های بازرگانی این کشور به شمار می‌روند.

ارتباط تجارت و رشد اقتصادی همواره موردتوجه نظریه‌پردازان توسعه بوده است، به‌طوری‌که اقتصاددانان کلاسیک تجارت را موتور رشد و توسعه می‌دانستند. آن‌ها اثرات تجارت خارجی را به دو بخش اثرات مستقیم مانند تقسیم‌کار جهانی، گسترش بازار، افزایش اثرات جانبی سرمایه‌گذاری، تخصیص منابع و اثرات غیرمستقیم را مانند تأمین مواد اولیه و اقلام موردنیاز، انتقال دانش و تکنولوژی جدید و انتقال سرمایه خارجی و ایجاد رقابت و تشویق آن تقسیم می‌کنند.

ازآنجایی‌که صادرات کالاها و خدمات باکیفیت، پتانسیل بهبود رشد اقتصادی و توسعه ملل را دارد، بیشتر کشورهای توسعه‌یافته و درحال‌توسعه، رونق صادرات را یکی از اولویت‌های سیاستی خود به‌منظور دستیابی به اهداف توسعه اقتصادی قرار داده‌اند.

یکی از دلایل توسعه ناکافی بخش صادرات در ایران، عدم وجود یک سیستم بازاریابی و بازرگانی مناسب و کارا بوده است. به‌طوری‌که در اغلب موارد کالا و خدمات صادراتی کشور باوجود برخورداری از کیفیت مطلوب به دلیل نبود یک سیستم مناسب تبلیغاتی و اطلاع‌رسانی در بخش مبادلات خارجی، جایگاه شایسته خود را در بازارهای جهانی به دست نیاورده است. درواقع باید گفت که بازارسنجی مناسب در کشورهای هدف، یکی از مهم‌ترین ارکان توسعه صادرات به شمار می‌رود.

در همین راستا یکی از استراتژی‌های موفق کشورها به‌منظور بازاریابی و بازارسنجی در سایر نقاط دنیا تأسیس دفاتر توسعه بازرگانی و تجارت در بازارهای هدف است. این دفاتر با کارکردهای مختلف، تعداد کارمندان متغیر و بودجه‌های متفاوت هدف یکسانی را دنبال می‌کنند: حمایت از شرکت‌ها و صاحبان کسب‌وکار یک کشور در بازارهای دنیا.

دفاتر بازرگانی همچنین خدمات مختلفی را بسته به پتانسیل‌های خود و نیازهای بازار ارائه می‌دهند. بررسی تجربه کشورهای مختلف نشان می‌دهد که عموماً اطلاعات بازار، حمایت‌های مربوط به ورود به بازار، مشاوره، خدمات نمایشگاهی، یافتن شریک تجاری و تبلیغات در زمره این خدمات قرار می‌گیرند. بیشتر دفاتر بازرگانی در دنیا مرتبط با یک سازمان دولتی هستند، اما در برخی از کشورها نظیر آلمان و اتریش این دفاتر وابسته به اتاق‌های بازرگانی این کشور به شمار می‌روند.

در این گزارش تلاش شده است که جزئیات فعالیت‌های برخی از دفاتر بازرگانی در کشورهایی نظیر آلمان، اتریش، ایتالیا و کره جنوبی موردبررسی قرارگرفته و مواردی نظیر ساختار این دفاتر، منابع مالی، خصوصی یا دولتی بودن و خدمات آن‌ها ارائه می‌شود تا الگویی برای تأسیس دفاتر تجاری در ایران باشد.